Deze week schreef ik een blog over de vraag waarom Jezus voor mij moest sterven. Daar is niet publiekelijk, maar in een anonieme en vertrouwelijke sfeer reactie op gekomen. Iemand zei: “Maar, David, waarom moest Jezus nu per se mens worden om ons te vergeven? Kon het niet anders?”

Ik antwoordde dat alleen wezens van hetzelfde soort elkaar kunnen vergeven. Ik kan een koe en een geit niet vergeven. Ik zou een dwaas zijn als ik deze dieren vergeving zou aanbieden als ze mijn tuin er onder gescheten zouden hebben. Ze begrijpen niets van mij, en ik niets van hen.

Dat vind ik achteraf geen sterk antwoord. Want dieren kunnen bij mensen geen schuld opbouwen. Dus ik hóef ze ook helemaal niet te vergeven.

Ik ga daarom een andere kant op, en dat heeft weer te maken met liefde. Want ik kan alleen een schuld bij iemand opbouwen als die persoon dichtbij mij staat. Iemand die gevoel(ens) heeft, die mij liefheeft. En laten dat nou veel mensen in mijn buurt zijn.
Maar ook de God van Jezus Christus komt dichtbij! Hij heeft mij gemaakt en hij heeft mij (o.a. daarom) oneindig lief.
En dus kan ik (helaas) een schuld bij hem opbouwen.

De moeilijkheid met betrekking tot Gods vergeving is, dat hij als mij moet zijn om te kunnen vergeven. God is te anders, te ver weg en te heilig om mij zomaar (vanuit de hemel ofzo) te kunnen vergeven. Dat voel je zo aan. Geen mens voelt zich namelijk vergeven als ik niet tegen hem persóónlijk zeg dat ik hem vergeven heb.
Het probleem is dat de heilige God dit niet persoonlijk tegen mij kan zeggen. Want als deze God persoonlijk aan mij zou verschijnen, zou ik sterven. Ik kan hem niet aan – hij is te groot.

God wil graag vergeven, maar hij heeft een probleem: hij is te heilig, hij kan het niet persoonlijk aan mij vertellen. Maar het blijft noodzakelijk: voor vergeving zijn én liefde én nabijheid noodzakelijk.

“Maar”, zul je vragen, “God kon in het Oude Testament het volk Israël toch wel gewoon vergeven? Daarvoor hoefde hij toch niet naar beneden te komen? Haalt dat, David, je stelling van noodzakelijke nabijheid niet omver?”

Nee. Want het is niet waar. God moest wel degelijk naar beneden komen om zijn volk te kunnen vergeven. Hij woonde namelijk onder zijn mensen: in de tabernakel, later in de tempel in Jeruzalem. En moest de hogepriester niet één keer per jaar (Grote Verzoendag) de tempel binnengaan, naar het zogenaamde ‘heilige der heiligen’ (dus naar Gód zelf!) om vervolgens námens God het volk te kunnen vergeven? Nabijer dan op deze manier kon God op dat moment niet bij de mensen komen.
Ook in het Oude Testament is het voor God noodzakelijk dichtbij zijn geliefde mensen te komen, om hen te kunnen vergeven.

En daarom kan Jezus Christus mijn zonden vergeven. Hij is de Zoon van God, maar hij besloot van vlees en bloed te worden, zoals ik dat ook ben.
Met dezelfde liefde die zijn Vader voor mensen heeft, stapt(e) hij recht op mensen af. En door die nabijheid kan hij mensen vergeven, en kunnen mensen, onder wie ik zelf, zijn vergeving ook accepteren. Jezus is mijn medemens, mijn heilige medemens!

Je zou kunnen zeggen: Jezus is van vlees en bloed wat het heilige der heiligen nog van tentdoeken en stenen was. Jezus brengt heel dichtbij wat in het Oude Testament nog behoorlijk afstandelijk was: God zelf.
Alleen de hogepriester mocht naar God in het ‘heilige der heiligen’, het volk moest buiten blijven. Maar bij Jezus is het anders: werkelijk iedereen mag naar hem toe. Gods nabijheid ervaren, zijn liefde proeven, en zijn vergeving accepteren.

God heeft zijn probleem op een voortreffelijke en geheimzinnige wijze opgelost!

Hebreeën 2, 17 Daarom moest Jezus Christus in alles gelijk worden aan zijn broeders en zusters; alleen dan zou hij in aangelegenheden tussen God en zijn volk een barmhartige en betrouwbare hogepriester zijn, die verzoening bewerkt voor hun zonden.