Hoewel ik er wel een paar in m’n kast heb staan, kijk ik er amper in. En als ik er dan toch ’s inkijk, dan overvalt me een soort gevoel dat nog het best is te omschrijven met ‘ontmoediging’ en ‘walging’.

Ik heb het over de zogenaamde commentaren op de Bijbel van gereformeerde snit. En ik baal daar wel een beetje van, hoor, dat ik die gevoelens krijg. Het evangelie is zo gaaf, en dan krijg je van eigen bodem onder het mom van ‘wetenschappelijk adequate bijdrage’ zúlke commentaren voor je neus. Het enerveert niet, het swingt niet, het doet je niets, integendeel. Het is droge kost, gortdroog vaak.
En dan zit ik in de kerk en dan hoor ik het aan, en dan krijg ik al binnen vier minuten het idee dat het commentaar (een veel te stevige stempel) op de preek gedrukt heeft.

Ik mis vaak de Jack van Gelders onder de commentatoren. Je weet wel, mensen die in hun verslag laten horen dat ze het spel onder de spellen dan wel het evangelie álles vinden. Niet zwammen, maar boeiend, enthousiast en gegrepen vertellen wat je ziet.
Het is in commentaarwereld gewoon te vaak Jeroen Grueter (die van het zwemmen en dat eeuwige analytische gezeur tijdens voetbalwedstrijden, vanaf minuut 10).

Over behoorlijk wat commentaren kan ik niet oordelen, omdat ik nog te kort prediker ben. Maar wat ik ook pak, na twee minuten is het me al duidelijk en sla ik het dicht. En ik hoor gewoon te vaak preken waarvan ik denk: “Hm… net zo droog en vervelend als het commentaar van het desbetreffende Bijbelboek.”

Maar dit is wel het grote nadeel. Ik denk dat het niveau van dit soort commentaren in de hand werkt dat predikers hun preken ook op dat niveau neerzetten én plausibel achten. En dat vind ik net zo rampzalig als saai.

Laatst hoorde ik John Piper tijdens een predikantenconferentie een schitterende en confronterende uitspraak doen. Hij zei, zittend op het puntje van zijn stoel, met een strenge blik: “Laat in deze zaal de predikant opstaan die in een commentaar ooit de woorden ‘Oh!’ en ‘Ah!’ en ‘Geweldig!’ heeft zien staan.”

Het bleef angstvallig stil.

PS. Hoe bereid ik m’n preken voor? Ik gebruik zelf vaak theologische boeken met uitgebreide Bijbelregisters achterin. In The pleasures of God en Verlangen naar God van John Piper passeren veel Bijbelteksten de revue.
De mij bekende bijdragen van Tim Keller zweven weliswaar boven de Bijbelstof, maar ze ademen de Bijbel zo geweldig goed dat het vervolgens simpel neerdalen in diezelfde Bijbel is.
En als ik over de Psalmen zou preken, zou ik bijvoorbeeld te rade gaan bij C.S. Lewis. Zijn boekje Gedachten over de Psalmen vind ik erg inzichtgevend.
Ook luister ik veel preken op internet. De site www.desiringgod.org en (laatst mogen ontdekken!) de geweldige site www.thegospelcoalition.org staan boordevol informatie. Deze sites lijken een boekenkast vrijwel overbodig te maken. Het is dat ik graag goede boeken lees, anders…