Steeds vaker proberen kerkgemeenschappen hun kerkdiensten op te leuken. In dat ene uur dat ze elkaar zien, staat er dan ook van alles op het programma. Getuigenissen, drama, mime, kindermomenten, videofragmenten, een eindeloze rij aan afbeeldingen op de beamer omdat niemand (zo denk ik dan) begrijpt wat een telefoon, een honkbalknuppel en een stapelbed zijn, kinderen die een liedje komen zingen, en ik vergeet vast nog allerlei fopneuzen (want zo heeft iemand dit allemaal wel ’s genoemd).
Begrijp me goed, ik heb daar op zich helemaal geen problemen mee. Al verzinnen we 70 activiteitjes, ik vind het allemaal best. Maar waarom, mensen, waarom doen we dit allemaal? Er kleven zoveel nadelen aan:
1. Het kost heel veel voorbereidingstijd;
2. Het maakt dat je vermoeid de kerk verlaat;
3. Het gaat ten koste van je concentratievermogen tijdens de kerkdienst;
4. en m.i. het belangrijkste punt: het gaat ten koste van de aandacht voor God.
Ik denk dat wij (alleen al in de GKv dus) al deze dingen hebben bedacht, omdat het gros van de gemeente spuugzat is van de irrelevante, saaie, vervelende, nou, zeg maar gerust barslechte preken. (Maar er rust een taboe op om dit hardop te zeggen.) En dus maken we de kerkdienst op andere manieren verdraaglijk voor onszelf.
Kijk, ik schrijf dit niet op principiële of Bijbelse gronden, zoals de Zwarte Raven en de Giftige Slangen dat menen te moeten doen, want nogmaals: alle liturgische vormen staan ons vrij.
Maar ik zou de (onmogelijke!) vraag willen opwerpen: hebben we misschien genoeg van God zelf? Zijn we hem zat? Zijn Vader en Zoon en hun Geest ons nu wel zo’n beetje bekend?
Ik denk dat veel gereformeerden denken God zo onderhand wel te kennen. Ze begrijpen en geloven dat ze zondig zijn (zie Genesis 3), dat Jezus moest komen om ons te ‘verlossen van onze zonden’, en dat je, ervan uitgaande dat je ongeveer 70 jaar wordt, dat ‘evangelie’ 3.500 keer moet horen om het te kunnen blijven geloven.
Dit kan absoluut waar zijn, maar ik hoop dat je door hebt dat ‘God’ in deze beschrijving helemaal niet in het centrum staat. Sterker nog, het gaat hierin helemaal niet om hem, maar om mij (en mijn redding en mijn geloof e.d.).
Ik kom naar de kerk voor God. En als ik daar zelf de dienst leid, dan gaat het mét hem een uur lang óver hem.
Wedden dat dat hartstikke gaaf is (en dat werkelijk al die fopneuzen je graag gestolen kunnen worden)?
PS. Ik hoorde dat A.L.Th. de Bruijne, prof. in Kampen, een artikel heeft geschreven, waarin hij met de Bijbel in de hand pleit voor meer rust en soberheid binnen de kerk(m)uren. Als dat zo is, stem ik van harte in met deze christelijke topper!
PPS. Natuurlijk gebruik ook ik van alles in de kerkdiensten waarin ik voorga. Maar mijn criterium is functionaliteit. En dat is dus m’n punt: ik mis vaak de functie van onze toegevoegde acties.
Reageer
Reacties
Ik heb bij de diensten waarin jij voorgaat juist de indruk dat jij met je grappen en grollen de fopneus bent.
Amen!
Afgelopen weekend ben ik in bij een RKK mis geweest (zo van: doe eens aan horizonverbreding). Wat een heiligheid, eerbied en mystiek hing daar in de kerk. Iets wat ik weinig meer meemaak in de GKV. Dat wil niet zeggen dat het dan maar op de manier van de RKK moet. Laat alsjeblieft eens de gedachte varen dat het wel werkt via maniertjes en trucjes, zoals de eerste alinea van de blog zo mooi illustreert. Wat bewerkstelligd wordt in de RKK, zou ook zo in de GKV moeten zijn: laat de kerk weer een heilige plaats worden waar ontzag voor God is. En dat ontstaat niet alleen door een goede preek. Dat ontstaat ook wanneer gemeenteleden elkaar leren zien door de bril van Christus (hoe moeilijk dit ook is, maar dit is ten diepste wel wat Christus beoogd heeft met de kerk…) Uiteindelijk draait het om het laten landen van het evangelie in harten en daar met z’n allen uit leven (en naast elkaar gaan lopen. Niet boven elkaar).
Alja,
gegrond op Bijbelse elementen denk ik wèl dat binnen de kerk(m)uren alles staat of valt met goede preken. Ik geloof in de enorme, ja echt, enorme kracht van Gods woorden en zijn Geest.
Jezus deed het meeste predikend. Mensen volgden hem om wat hij zéi. (En ze stopten met volgen toen hij stopte met (wonderen) dóen.
Je zou kunnen zeggen: ze kwamen voor de ‘fopneuzen’, niet voor het hoofd, de leider, van de wereld.)
Overigens denk ik dat jij daar hetzelfde over denkt. Je eindigde je reactie namelijk met het m.i. terechte gegeven dat het draait om ‘het evangelie laten landen’.
En dat evangelie moet toch echt uitgesproken worden. Goed en geestelijk en betrokken. Als een groot geheim, ook vol mystiek inderdaad. (Want aan een mystieke, heilige sfeer op zich raak je snel gewend en brengt geen redding.)
Hans, een korte reactie richting jou (wat je niet verdient na je m.i. erg lompe reactie): ik hoop dat mijn persoontje na een kerkdienst door iedereen gestolen kan worden, en dat Gods woord overblijft dan wel achterblijft in de harten van de hoorders en in m’n eigen hart.
Ik ben het er mee eens dat alle preken en de hele dienst in en om Christus en het groot maken van God moet draaien, maar laten we de kinderen en jongeren niet uit beeld verliezen, die soberheid daar hebben we genoeg van gezien, evenals het hoogkerkelijke niveau. Waar Christus het middelpunt inneemt daar is het feest, als het goed is.
Groeten Henk
Hoi David,
Ik heb afgelopen zondagmochtend naar je preek mogen luisteren. Wat opvalt is je enorme talent dat je op dat gebied hebt gekregen. Gaaf om te zien en mee te maken.
Interessante site ook. Ik heb alleen moeite om bepaalde dingen in het juiste perspectief te plaatsen. Voorbeeld: Waarom noem je een in waarheid en gereformeerd blijven zwarte raven en giftige slangen? Dat kan ik niet helemaal plaatsen. Het komt negatief op mij over en ik neem aan dat je dat ook zo bedoeld. Bij mijn weten zijn dat echter mijn en jouw broers en zussen die zich op bepaalde punten ernstig zorgen maken en zich, naar mijn mening, soms wat ongelukkig uiten (voor zover er al sprake is van een gelijkgestemd geheel). Ik kan dat dan ook niet helemaal met elkaar rijmen. Kun je dat iets meer toelichten?
Met de strekking van je post ben ik het los van het vorige punt helemaal eens. Maar ook dat bracht me wel weer een beetje aan het twijfelen. Functionaliteit staat bij jou voorop (zie je PPS). Maar sinds de dienst van zondag loop ik, naast de goede inhoudelijke dingen die ik heb meegekregen en die ik een plaats probeer te geven, ook na te denken over je opmerking ‘maar voetbal blijft oorlog’. Waarom die opmerking op dat moment. Juist je timing (God was vertoornd op Edom) snapte ik niet. En daarna het lied. Melodie erg mooi. (Op YouTube staat een mooie uitvoeringen van dat lied – Rosalinde van Dijkhorst, Mijn jezus ik hou van u). Alleen die tekst… Ik heb altijd van u gehouden, maar nooit zoveel als nu. Dat snap ik ook niet (misschien beleef ik het anders). Dit zijn voor mij voorbeelden van fopneuzen die mij enorm afleiden van Gods woord. Sterker nog, ik denk er misschien nog wel meer over na dan over andere dingen uit diezelfde dienst.
Gniffel 
Zwarte Raven en Giftige Slangen… Ik daag je uit om je eens nader te verklaren!
Voor alle:
- niet al te subtielen
- lomperiken
- “zwarte raven”
- “giftige slangen”
- allochtonen
- (schijn)heiligen
- betweters
- teleurgestelden
- rancuneuzen
- gedeprimeerden
Eigenlijk voor iedereen, maar vooral ook voor mijzelf.
lees dit eens…
(je wordt overigens niet gefopt hoor!)
Groet,
Dick
Hoi David, heb je een mail gestuurd , zou je er even naar kunnen kijken, liefst voor a.s. zondag.
Alvast bedankt,
Els
(Oegstgeest)
David, ik snap je niet. Je kunt giftig doen tegen personen, dominees en andere lieden waar je op de één of andere manier wat tegen hebt. Je bent vilein daartegen, ongenuanceerd en het heeft iets hoogmoedigs. Maar word je eigen performance op de korrel genomen door Hans, dan reageer je verbolgen, op je tenen getrapt en omgeef je je met een sfeer van heiligheid die op mij onwerkelijk overkomt. ‘t Zal oprecht gemeend zijn, maar het komt onwerkelijk over. Wel eens aan goede supervisie gedaan?
Volgens mij moeten we niet teveel op details blijven hangen zoals scheldwoorden…
Want David heeft wel gelijk: we verliezen ons vaak zo in details dat we vergeten wat ons doel is. Een beamer, een band, het moet allemaal, omdat het zo modern en leuk staat. Maar waaróm doen we het eigenlijk? Het zou om God moeten gaan… Als we dat doel uit het oog verliezen, verliezen al die nieuwe, leuke, moderne dingen hun functionaliteit. Sterker: dan verliest de hele kerkdienst haar functionaliteit. En dat is erg jammer…
En dan de mening van een jongere: een band in de kerk is heel leuk, maar zolang die band niet de liefde van God uitstraalt, kan die band van mij de kerk uit. En als verschillende ouderen de kerk uitlopen omdat het drumstel te hard speelt, is voor ons de lol er ook een beetje af. Ter voorbeeld… Ik hoop dat het duidelijk is.
zomaar een vraag die bij me opkwam na het lezen van de laatste reactie: straalt een orgel of een organist wél de liefde van God uit dan?
Juist, hele goede vraag… Doet hij dat? Heeft het orgel nog functionaliteit, werkt het mee aan het doel?
Voor mij persoonlijk niet. Al zullen er best goede organisten zijn.
Ik vind het zo jammer dat bij psalm 150 niet al die instrumenten waarover gezongen wordt te horen zijn!
hallo david,
vanmiddag heb je in onze gemeente (ede-zuid) gepreekt.
menrike had me al ‘gewaarschuwd’ dat je zou komen.
ik vond je preek erg bevrijdend. en de (herdichtte?) psalmen spraken me aan. voor mij mogen al die oude psalmen onmiddelijk op de schop.
onze kinderen moesten , zoals nette gereformeerde kinderen betaamd, iedere week hun ‘psalm-van-de-week’ (met stip binnen gekomen op …) leren, in de helft van de gevallen begrepen zij (en ik soms ook) er niets van. kom maar op met die nieuwe vertaling.
van mij mogen er best wel wat toeters en bellen aan een dienst zitten, maar ik denk meer aan de muziek. zo af en toe hebben we andere muziekinstrumenten of ensemble, het zingt heerlijk.
ik ben het wel met je eens, dat h.e.e.a niet ten kosten moet gaanvan de preek.
een kindermoment vind ik zelf prima, om de jongste bij de dienst te betrekken. een kinderclub is nog beter.
ik heb begrepen dat je nog wat vaker langskomt in ede.
ik kijk er naar uit.
tot ziens dan maar.
groeten, hanneke borkent
(ps. doe menrike de groetjes)
@Menrike, Jezus zelf dacht toch wel wat anders over details als scheldwoorden. Ik zou dat geen detail noemen. Wie z’n naaste een dwaas noemt enz.
Wat betreft die organist discussie / band discussie. Volgens mij is niet de ‘uitstraling’ die een band/organist belangrijk, maar de kwaliteit die ze leveren. Goede muziek, daar draait het om. Prutsende organisten moet je lekker thuis laten spelen op hun Johannus en prutsende band die niks meer dan een paar simpele akkoordjes kunnen spelen, maar niet weten wat muziek maken is, moet je gewoon lekker op een schoolfeestje laten jammen. Uitstraling is een begrip waar ik niks mee kan. De uitstraling zit hem in de kwaliteit die je levert. Mijn dochter van 6 kan met een geweldige lieve, overweldigende uitstraling op haar blokfluitje tuuten, en toch lijkt het me geen kwaliteit om in de kerkdienst bij te zingen als gemeente.
@Carola: waarschijnlijk ben je even in de war met iemand anders wat betreft de “details”, daar heb ik het namelijk niet over gehad.
Heel Jammer
Je hebt Psalm 27 heel mooi uitgelegd,waarvoor dank.
Maar ongepast was je intermezzo over Psalm 16.Had ook niets met de preek te maken,leidde af en frustreerde (menigeen) waardoor de aandacht ook even wag was.
Als dienaar van het Woord mag je de preek niet voor eigen wensen of meningen gebriken.Je hebt met je uitspraak over Psalm 16 je broers en zussen gekwetst,maar ook de berijmer van deze Psalm.
Bovendien David,is jouw smaak zaligmakend?Ik betwijfel het als ik denk aan het oubollige onschriftuurlijke slotlied.
Je bent nog jong en onervaren en voor jezelf de grenzen stellen zul je best nog leren.
Bid net als die andere David maar om veel ootmoed en wijsheid.
Ad Mulder,Ede
Aha, aangezien ik bedoeld word, is het ook de bedoeling dat ik reageer. Toch?
Mee eens, schelden is niet iets waar je zomaar overheen moet stappen. Het kan heel pijnlijk zijn. Maar het zou ook jammer zijn als je heel het betoog van meneer Heek zou missen doordat er net die twee ’scheldwoorden’ (kun je het zo noemen?) in staan.
Natuurlijk is kwaliteit belangrijk, maar je kunt nou eenmaal niet van elke willekeurige band in Nederland verwachten dat ze in één keer Hillsong spelen. Persoonlijk vind ik het erg leuk om een meisje van 6 in de kerk blokfluit te zien spelen, als ze dat met haar hele hart voor Jezus doet, mag ze van mij spelen. Alles beter dan de organist die niet let op wat hij speelt omdat hij het al voor de honderdste keer speelt, al speelt hij het nog zo mooi. (Overigens zijn kwaliteit (of in elk geval de verbetering daarvan) en motivatie ongeveer evenredig aan elkaar.)
Lijkt me niet zo hoogstaand om aan scheldwoorden (Zwarte Raven en Giftige Slangen) hyperlinks te koppelen naar sites van mensen die een andere mening of een ander gevormd geweten hebben dan jezelf!
Jan de Vries, IJsselmuiden