Gelukkig houd ik van God en de Bijbel, anders zou ik, denk ik, allang gestopt zijn met preken. Op een (niet te hoge) kansel of op het podium ben ik helemaal op m’n plek, maar na de dienst… ja, dan begint de ellende vaak.

Wat vind ik dan zo ellendig? Dit: dat ik de indruk heb dat het in de kerkdienst om God gaat, maar dat het na de kerkdienst om mij en mijn optreden gaat.
Zowel in de positieve als de negatieve feedback.

De elke week terugkerende reacties, zijn deze:

1.”Ben je al klaar met je studie/ wanneer ben je beroepbaar?”
2. “Waar kom je oorspronkelijk vandaan, je hebt een accent.”
3. Allerlei soorten reacties op mijn optreden: “Verfrissend”, “(te) direct”, “too much”, “teveel” of juist: “eindelijk ’s wat humor”, “duidelijk” of juist “populistisch taalgebruik”, “teveel” of juist “mooie gebeden”, “je doet en praat (te) anders”.
En dan zwijg ik nog over de reacties met allerlei gebiedende wijzen. Die haat ik helemaal. Ik moet zus, ik moet zo doen of veranderen.

Ik krijg soms ellenlange mails, zelfs brieven, waarin iets over de preek gezegd wordt maar voor de overige 90 procent van alles wordt gezegd over mijn functioneren. Goed bedoeld, soms ook in alle liefde geschreven, maar het is dom en zinloos tijdverdrijf.

Het is trouwens van alle tijden om als kerkganger meer gericht te zijn op iemands manier-van-doen dan op wat hij in de naam van God te zeggen heeft!
En de reden dat ook veel huidige christenen altijd wel wat wat te zeggen hebben over het optreden en het voorkomen van hun predikers, is dat we met z’n allen naar programma’s als Popstars, So You Think You Can Dance en Op zoek naar Mary Poppins kijken, waarin voortdurend optredens en uiterlijkheden worden beoordeeld.
Daar pik je als christen toch wel wat van mee. Maar ik denk dat christenen hierin anders moeten zijn. Zij gaan voor inhoud (lees: God!), niet voor ‘de ideale prediker’.

Kijk, natuurlijk mag iedereen van alles van mijn optreden en manier-van-doen vinden. Ik bedoel, het is ook wel logisch als je voor een zaal van 300 à 400 man staat dat er allerlei verschillende soorten meningen over mijn persoontje zijn. Dat begrijp ik heus wel.
Maar waarom zou je die richting mij (of een andere prediker) ventileren? Naar wat voor persoon(lijkheid) wil je mij (of anderen) dan veranderen?

Ik denk dat elke kerkganger een ideaal predikersplaatje voor zich heeft en dat een voorganger als het even kan aan dat plaatje moet voldoen. Maar als ik naar u ga luisteren en dus aan ieders ideaalplaatje moet voldoen, word ik een hele saaie, beteugelde, voorspelbare, ingekapselde spreker.

Ik kan begrijpen dat heel veel mensen in de kerken dat willen, zelfs omdat ze zulke predikers gewend zijn. Ik denk dan ook dat het een van de grootste en zichtbare (!) valkuilen voor predikers is: je begint als jezelf, maar na de vele feedback-van-iedereen durf je op een gegeven moment jezelf niet meer te zijn. En je doet en preekt ingekapseld, waardoor je – en dit is zo triest! – ook een afgezaagde, saaie, ingekapselde God verkondigt.

Te veel predikers durven mijns inziens het achterste van hun eigen tong niet te laten zien, omdat hen dat niet (van jongs af aan) geleerd is of omdat ze bang zijn voor de reacties van hun hoorders die maar al te vaak een vals dilemma schetsen tussen God en de prediker.
Sorry hoor, maar ik knap af op predikers die niet zichzelf (durven te) zijn. Want ze communiceren op deze manier dat God wil dat ze zo zijn! En in die God wil ik en hoef ik niet te geloven.

Wees eerlijk: wie van ons heeft niet het idee dat Mozes, Simson, David, Hizkia, de Oudtestamentische profeten, Johannes de Doper, Jezus Christus, Paulus, Petrus, Jakobus en Johannes anders ten opzichte van elkaar zijn en tóch totaal zichzelf zijn? En het gekke, nee, juist het wonderlijke is: ze hebben het allemaal over dezelfde eeuwige, onvergelijkbare en overweldigende God!

Ik ben van mening dat we de predikers moet laten zijn, zoals ze zijn. Dat verander je toch niet, en dat hoeft ook niet. Ik ben ervan overtuigd dat God ons gebruikt zoals we zijn.

Is feedback dan verkeerd? Nee, maar het kan veel beter, mooier, spannender, vernieuwender en leuker.
Echt… het wordt tijd voor een andere uitdaging (en toen werd het een stuk stiller in de kerken): het heeft veel meer zin om het na de kerkdienst over (de aanbidding van) God en zijn gehoorde woord te hebben. Hoe reageer je op wat hij gezegd heeft? Wat vond je nieuw, verhelderend? En wat kun je absoluut niet verkroppen? Maakt God je bang, blij, boos, bedroefd?
Kortom: wat vinden we van onze God?

En als de inhoud van de preek niet klopt, ja, zeg dat maar gerust tegen me. En als je dat na de kerkdienst niet wilt of durft, schrijf dan maar je mails of brieven naar me. Want daar ga ik zeer serieus en betrokken mee om.
Maar de vele mensen die menen zich als een soort amateurpsycholoog, -therapeut, -choreograaf of preekdeskundige te moeten opstellen… alsjeblieft, ga wat anders met uw leven doen en val me niet langer lastig met uw goed bedoelde opmerkingen. U bent mijn coach niet, en dat moet u ook niet willen zijn.

Ik weet wel, mensen blijven het tóch doen. Maar ik zeg tegen degenen die zichzelf in dit verhaal herkennen en tóch als een soort Henkjan Smits in de kerk blijven zitten: ik gooi uw mails over mijn optreden direct in mijn map ‘verwijderde items’ en uw brieven in de daarvoor bestemde prullenbak.

Met het oog op uw redding, uw vreugde en de veelzijdige glorie van God, blijf ik gewoon mezelf.
Mag ik dan ook alsjeblieft mezelf zijn?