Of het nou gaat om verschrikkingen als kanker, aardbevingen, tsunami’s of wat voor jobstijdingen dan ook, altijd weer komt de vraag op: “God, waar bent u?” En een vraag die daaraan voorafgaat, is: “Welke God doet zulke dingen nou?” En: “Als ik in zo’n gruwelijke God moet geloven, dan bedank ik daar dus hartelijk voor. Wie wil nu in zo’n tiran of sm-God geloven!?”

Van wie komt het lijden? Van God? Is hij de bezorger van het lijden? Ja!

Ik kan me voorstellen dat zowel christenen als niet-christenen nu steigeren. Elke groep om haar eigen, specifieke redenen. Daarom nu goed lezen.

Niets, werkelijk niets kan of mag buiten God om gaan. Anders zou hij een God van bepaalde levensterreinen zijn: een God die voorspoed aan zijn naam verbindt (”Graag dank daarvoor alstublieft!”), maar ook een God die overvallen wordt door tegenspoed (”Helaas, daar kon ik niets aan doen. Sorry!”). Op deze manier heeft God zich niet aan de mensheid bekendgemaakt.

Ik begon dit blog met een zin waarin het woord ‘jobstijding’ voorkwam. Dat heeft natuurlijk alles te maken met het Bijbelboek Job, dat vol lijden en ellende staat.
Satan heeft tegen God gezegd dat Job vooral in God gelooft omdat het hem voor de wind gaat. “Als we Jobs omstandigheden nu eens iets zouden veranderen”, zegt Satan tegen God, “dan moet ik maar zien of uw dienaar Job u nog zo’n geweldige God vindt…”
En God staat Satan toe te doen wat hij wil (maar van Job zelf moet Satan afblijven). De Satan richt een puinhoop in Jobs leven aan; hij laat Job alles verliezen wat hij heeft, tot aan zijn vele dochters en zonen toe.

Maar Job blijft op God vertrouwen. Satan kwaad, dus terug naar God. “En als ik nu eens aan Job zélf kom, dan kan hij u wel schieten!”, verzekert hij God.
Gods antwoord staat in Job 2, 6-7 opgeschreven.

Job 2, 6-7 Toen zei de HEER tegen Satan: ‘Goed, doe met hem wat je wilt, maar spaar zijn leven.’ Hierop vertrok Satan en overdekte Job van voetzool tot kruin met kwaadaardige zweren.

De vraag is: wie heeft het lijden van Job veroorzaakt? Antwoord: Satan. Deze ellendeling overdekte Job van top tot teen met zweren. Maar nu ook een stap verder. Want het overviel God allemaal niet. Hij stond toe dat Satan dit liet gebeuren. En Satan heeft gewoon naar God te luisteren. En dat doet hij ook, wanneer God hem bepaalde beperkingen oplegt.

Al het lijden komt ten diepste van God. Hij neemt de volle verantwoordelijkheid op zich. Maar het ligt genuanceerd. God wil niet dat Job lijdt. Hij zegt: “En jij [Satan] hebt mij [God] ertoe aangezet Job zonder reden te gronde te richten (Job 2, 3)!” Job verdient het niet.
En toch wil God het, anders zou hij het Satan nooit toegestaan hebben.

Maar waarom dan? Waarom laat onze God mensen lijden? Daarover morgen.